Pracownicy samorządowi. Obowiązek godnego zachowania

Ostatnie wydarzenia medialne poddały pod publiczną dyskusję kwestię granic dopuszczalnego zachowania osób pełniących funkcje publiczne poza godzinami pracy.

W powszechnym prawie pracy zachowanie się pracownika poza miejscem pracy jest prawnie irrelewantne. Odmiennie wygląda sytuacja w przypadku administracji publicznej – tutaj obowiązek zachowania się z godnością rozciąga się nie tylko na miejsce pracy, lecz również dotyczy aktywności poza miejscem pracy. W przypadku pracowników samorządowych odpowiednią normę zawiera art. 24 ust. 2 pkt 6 regulującej ich status ustawy z dnia 21 listopada 2008 roku. Przywołany przepis wskazuje, że do obowiązków pracownika samorządowego należy w szczególności zachowanie się z godnością w miejscu pracy i poza nim.

Pojęcie zachowania z godnością nie zostało jednoznacznie zachowane. W ślad za Piotrem Zuzankiewiczem należy przyjąć, że wyklucza ono wszelkie zachowania pracownika, które negatywnie wpływają na wizerunek urzędu samorządowego. Jak pisze A.Rycak w komentarzu do ustawy o pracownikach samorządowych niegodne zachowanie to takie zachowanie, które obraża czyjeś uczucia, postawy, narusza ogólnie przyjęte normy społeczne, jawnie narusza dobre obyczaje, umniejsza powagę pełnionego urzędu. Na gruncie ustawy o służbie cywilnej jako przykłady niegodnego zachowania J.Jagielski i K.Rączka wskazali nie tylko formułowanie niepochlebnych opinii dotyczących urzędu, czy lekceważący stosunek do instytucji państwowych lub samorządowych, lecz również niestosowane zachowanie w miejscu swego zamieszkania, nadużywanie alkoholu, znęcanie się nad członkami rodziny. Kodeks etyki służby cywilnej precyzuje z kolei, że zasada godnego zachowania polega w szczególności na wykonywaniu pracy z respektem dla reguł współżycia społecznego i kultury osobistej, poszanowania godności innych osób, w tym podwładnych, kolegów i przełożonych, i życzliwości wobec ludzi i zapobieganiu powstawaniu konfliktów.

Z orzecznictwa warto jest przytoczyć wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 8 listopada 2012 roku, sygn. III APo 7/12, gdzie wskazano że pracownik służby cywilnej (a zatem przez analogię – również pracownik samorządowy) może wyrażać opinie o swoim zakładzie pracy, czy przełożonym, winien to jednak czynić w sposób stosowny. Niedopuszczane jest wyrażanie dezaprobaty dla kierownika zakładu pracy w sposób agresywny, w obraźliwych słowach. Z orzeczenia Sądu można wyciągnąć wniosek, że posługiwanie się przy wyrażaniu dezaprobaty słowami powszechnie uznawanymi za obraźliwe narusza obowiązek godnego zachowania.

Pracownikom samorządowym zalecać zatem należy dużą rozwagę – nie tylko w miejscu pracy, lecz również w czasie wolnym.

/źródło/ samorzadTak