Nowa ustawa o kredycie konsumenckim

Z dniem 18 grudnia 2011 roku weszła w życie nowa ustawa o kredycie konsumenckim, która wprowadzi kilka istotnych zmian w prawach konsumentów.

Korzystną zmianą dla konsumenta jest wydłużenie terminu w którym będzie mógł od umowy odstąpić bez podania przyczyny z 10 dni do 14 dni, przy czym, konsument nie poniesie kosztów związanych z odstąpieniem od umowy. Zapłaci jedynie odsetki za okres od dnia wypłaty kredytu do dnia spłaty. Ponadto po wejściu w życie nowej ustawy konsument, który będzie odstępował od umowy kredytu, będzie miał 30 dni na dokonanie zwrotu pieniędzy albo rzeczy, którą za ten kredyt zakupił. Tak więc konsument nie będzie miał obowiązku zwrotu świadczenia od razu, będzie miał bowiem czas - 30 dni.

Obecna regulacja prawna nakłada na bank obowiązek poinformowania konsumenta o przysługującym mu prawie do odstąpienia od umowy i jeśli tego nie zrobi to konsumentowi wolno odstąpić od umowy kredytu, do trzech miesięcy od zaciągnięcia pożyczki. Po zmianach natomiast nie będzie już tego terminu trzymiesięcznego. Ustawodawca zniósł górny limit dla konsumenta na odstąpienie od umowy, co w konsekwencji może prowadzić do sytuacji, że jeżeli informacja o odstąpieniu od umowy nie zostanie dostarczona konsumentowi, to będzie on miał prawo odstąpić od umowy nawet w ostatnim dniu trwania kredytu, np. kredytodawca udzielając kredytu, nie da mu wzoru odstąpienia od umowy.

Nowymi przepisami zostaną objęte kredyty konsumenckie o wartości do 255 550 zł lub równowartości tej kwoty w walucie obcej (obecnie 80 tys. zł). Po zmianach ustawę będą musiały stosować wszystkie instytucje finansowe, w tym m.in. SKOK-i i parabanki (także w zakresie oceny ryzyka kredytowego klienta). Bardzo ważną zmianą jest wprowadzenie (we wszystkich państwach członkowskich) ujednoliconego formularza informacyjnego, w którym będą zawarte wszystkie podstawowe dane o kredycie, w tym m.in. koszty kredytu, całkowita kwota do spłaty, wysokość oprocentowania, wymagane zabezpieczenia, obowiązkowe ubezpieczenia. Pozyskane informacje pozwolą konsumentom porównać oferty różnych kredytodawców i wybrać kredyt dopasowany do swoich potrzeb i możliwości finansowych.

Istotną zmianą jest zniesienie ograniczeń co do wysokości kwoty pobieranej tytułem prowizji i opłat. Zniesiony zostanie limit 5 % kosztów, jakich bank bądź pośrednik kredytowy może żądać od klienta, który zaciąga kredyt konsumencki. Opłata ta może być dziś pobrana na koniec okresu kredytowania lub na jego początku. W praktyce powiększa ona kwotę świadczenia, którą konsument uiszcza, kiedy spłaca kredyt w ratach. Druga zmiana dotyczy przedterminowej spłaty kredytu konsumenckiego i związanym z tym prawem zastrzeżenia przez kredytodawcę prowizji za przedterminową spłatę kredytu, czyli prawo do otrzymania od konsumenta rekompensaty w przypadku przedterminowej spłaty zobowiązania (0,5% lub 1% spłacanej przed terminem części kwoty kredytu). Dotychczas takie praktyki były niedopuszczalne. Zmiany te, dotyczyć będą jednak tylko pożyczek o stałej stopie oprocentowania i tylko wtedy, gdy spłacona przed terminem kwota przekracza w ciągu 12 miesięcy określoną wartość (trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw wg danych GUS).

Zgodnie z nowymi przepisami, reklama kredytu ma informować konsumenta nie tylko o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, ale także o całkowitej kwocie kredytu, stopie oprocentowania oraz opłatach uwzględnionych w całkowitym koszcie pożyczki. Nowe prawo dotyczy kredytów hipotecznych tylko w niewielkim zakresie. Klient powinien być poinformowany m.in. o całkowitej kwocie kredytu, wymaganym wkładzie własnym, zasadach i terminach spłaty kredytu, całkowitej kwocie do spłaty i koszcie kredytu. W przypadku kredytów walutowych muszą być podawane m.in. informacje o sposobie i terminach ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego wyliczana jest kwota kredytu oraz zasady przeliczania na walutę wypłaty i spłaty kredytu. Kredytodawca, wszystkie te informacje będzie musiał zamieścić w formularzu informacyjnym.