Zmiany w Kodeksie postepowania cywilnego w zakresie postepowania dowodowego

Z dniem 3 maja 2012r. wejdą w życie zmiany ustawy Kodeks postępowania cywilnego.

Celem zmian ustawy w zakresie postępowania dowodowego jest jego usprawnienie, a w szczególności wprowadzenie mechanizmów mających zapobiec przewlekaniu postępowania i doprowadzenia do jak najszybszego skoncentrowania materiału dowodowego.

Po pierwsze, strony i uczestnicy postępowania obowiązani będą dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą, co ma zapobiegać m.in. kłamstwu procesowemu oraz spóźnionemu przedstawianiu materiału procesowego.

Po drugie, po wejściu w życie nowelizacji K.p.c. zmienią się zasady składania wniosków dowodowych i twierdzeń o okolicznościach faktycznych. Zależy od nich w dużej mierze szybkość i sprawność postępowania cywilnego. Przede wszystkim ograniczona zostanie możliwość składania w toku sprawy pism przez strony. Dalsze pisma przygotowawcze, inne niż odpowiedź na pozew, składane będą mogły być tylko wtedy, gdy zadecyduje o tym przewodniczący lub - w toku sprawy - sąd (nowe brzmienie art. 207 § 3 K.p.c.). Pismo przygotowawcze złożone z naruszeniem tej reguły podlegać będzie zwrotowi (nowy art. 207 § 7 K.p.c.). Zasada składania pism przygotowawczych na wezwania sędziego przewodniczącego lub sądu nie wyklucza prawa przedstawiania ustnie twierdzeń i zarzutów na rozprawie. Celem tej zmiany jest zapobieżenie "zarzucania" sądu pismami procesowymi przez strony.

Po trzecie, na stronach i uczestnikach postępowania spoczywać będzie obowiązek przytaczania wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów bez zwłoki, aby postępowanie mogło być przeprowadzone sprawnie i szybko. Strony będą mogły prezentować materiał procesowy do zamknięcia rozprawy, ale jednocześnie sąd będzie pomijać spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona nie zgłosiła ich we właściwym czasie bez swej winy lub uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo wystąpią inne wyjątkowe okoliczności. Wykluczenie spóźnionych dowodów nie nastąpi z mocy prawa, lecz na mocy decyzji sądu. Od oceny sądu zależeć będzie, czy strona powołała twierdzenia lub dowód we właściwym czasie, czy też uczyniła to zbyt późno.

Po czwarte, sędzia przewodniczący będzie mógł nałożyć na stronę obowiązek wniesienia odpowiedzi na pozew w każdej sprawie. Obecnie sędzia przewodnicząc może nałożyć obowiązek złożenia odpowiedzi na pozew tylko w sprawach zawiłych.

Po piąte, nowelizacja ustawy przewiduje, że dodatkowo sąd przez zadawanie pytań ma dążyć do tego, aby strony (uczestnicy) przytoczyli lub uzupełnili twierdzenia lub dowody na ich poparcie oraz udzielili wyjaśnień koniecznych dla zgodnego z prawdą ustalenia podstawy prawnej dochodzonych przez nie praw lub roszczeń. Ponadto, zwiększeniu ulegną obowiązki sądu w zakresie udzielania pouczeń stronom, które nie są reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, co zostanie odnotowane w protokole rozprawy.