Zmiany w zakupach przez Internet

Opublikowana 22 listopada 2011 r. dyrektywa Unii Europejskiej z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów jest dużym krokiem w kierunku zrównania prawa w Europie. Państwa członkowskie Unii Europejskiej mają 2 lata na implementację nowej dyrektywy. Oznacza to, że w Polsce zmiany muszą zostać uchwalone i ogłoszone do 13 grudnia 2013 r. i zgodnie z okresem przejściowym przewidzianym przez Dyrektywę wejdą w życie najpóźniej do 13 czerwca 2014 r.

Nowa Dyrektywa zawiera regulacje odróżniające się od obecnych przepisów w Polsce. Wskazać należy na kilka najważniejszych zmian w stosunku do obowiązujących aktualnie przepisów, w szczególności w stosunku do ustawy z dnia 02 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za produkt niebezpieczny.
  1. sprzedawcy będą musieli zwrócić konsumentowi pieniądze za towar w ciągu 14 dni od momentu odstąpienia przez nich od umowy, w tym również koszty dostawy, jednakże sprzedawca ma też wyraźne prawo do wstrzymania zwrotu pieniędzy, „do czasu otrzymania towarów albo dostarczenia przez konsumenta dowodu ich wysłania, w zależności od tego, które zdarzenie nastąpi najwcześniej“.
  2. okres odstąpienia od umowy zostaje ujednolicony w całej Europie do 14 dni (w Polsce dotychczas: 10 dni). Okres ten rozpoczyna się – w przypadku dostawy towarów – jednolicie w tym dniu, w którym konsument otrzyma towary. W sytuacji, gdy przedsiębiorca nie udzielił konsumentowi informacji o prawie do odstąpienia od umowy, okres na odstąpienie od umowy upływa dopiero po 12 miesiącach (w Polsce obecnie 3 miesiące).
  3. obowiązek informacyjny o prawie do odstąpienia zostaje rozszerzony w stosunku do obecnej sytuacji prawnej. W tym celu udostępnia się także europejski wzór pouczenia o odstąpieniu. Ponadto dyrektywa przewiduje brak automatycznego zaznaczania pól w formularzu – konsumenci sami będą zaznaczali odpowiednie pola formularza, według własnego uznania,
  4. sprzedawca będzie musiał w przyszłości z góry podać wysokość kosztów odesłania towarów, jeżeli ze względu na ich charakter nie można ich zwyczajnie odesłać pocztą.
  5. wprowadzony został zakaz obciążania klientów za korzystanie z infolinii kosztami większymi niż jak za normalną rozmowę telefoniczną,
  6. wprowadzono konieczne zobowiązanie przedsiębiorców do ujawniania całkowitych kosztów za produkt lub usługę (a także wszystkich ukrytych kosztów),
  7. oprócz już istniejących wyjątków, nie będzie konsumentowi przysługiwać prawo do odstąpienia w następujących przypadkach: dostawa zapieczętowanych towarów, które nie nadają się do zwrotu ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych, i których opakowanie zostało naruszone po dostawie; dostawa towarów, które, po dostarczeniu, ze względu na swój charakter mieszają się z innymi artykułami, tak że nie można ich od tych artykułów oddzielić; dostawa napojów alkoholowych, których cena została uzgodniona przy zawarciu umowy sprzedaży, a dostawa których może nastąpić dopiero po upływie trzydziestu dni oraz których faktyczna wartość zależy od wahań na rynku finansowym, na które przedsiębiorca nie może mieć żadnego wpływu.
  8. konsument będzie miał prawo do zwrotu także produktów cyfrowych (jak muzyka i video), ale tylko do momentu rozpoczęcia procesu pobierania plików na własny nośnik.
Regulacje nowej Dyrektywy zawierają kilka zmian, które dla przedsiębiorców działających w sieci oznaczać będą przede wszystkim sporo nowych obowiązków, ale także większe otwarcie się na klientów z zagranicy. Harmonizacja przepisów prawa na terenie wszystkich państw Unii Europejskiej powinna konsumentom ułatwić dokonywanie zakupów w sieci, co może pozytywnie wpłynąć na obroty właścicieli sklepów internetowych.